Onhandig houdt Chris de klimgordel met de vele lussen tussen zijn dunne vingers. Het is een moeilijke puzzel en ik zie hem diep nadenken. ‘Oh dat kan niet…, nee… och, weer niet goed…’ Alles in me houdt me tegen om hem meteen te helpen, want hulp vragen vindt hij net zo ingewikkeld als deze klimgordel aandoen. Eindelijk komt het hoge woord eruit. Aarzelend, alsof hij nog steeds hoopt zelf met de oplossing te komen. ‘Ted… euh… ik snap het niet. Moet het zo?’ Ik hoor mezelf zuchten van opluchting. Het eerste obstakel van ons bergavontuur is nu al overwonnen!
Iets stoers wilde hij doen. Hoog in de bergen, met een touw en een helm. Na al het gewandel met papa en mama was het tijd voor het echte klimwerk. En dus gaan we vandaag weer eens samen op pad. Opgewonden staat Chris te huppelen in onze garage als ik hem zijn klimspullen geef. We oefenen met het open en dicht doen van de rare karabiners, zetten zijn helm recht en zoeken een klimgordel die om zijn dunne middel past. Trots dat hij mee mag, maar ook licht nerveus, stopt hij een fles drinken en veel lekkers in zijn rugzak die vandaag door hem van een wandelrugzak omgetoverd is tot een klimrugzak. Met een brede glimlach nestelt hij zich ruim voor vertrek op de voorstoel van de auto. Dit is helemaal zijn dag!
Ik heb daarentegen geen idee hoe het zal gaan. Vandaag gaat hij klimmen op rotsen, gebruik makend van ijzeren kabels en treetjes terwijl hij zichzelf zekert. Een ‘via ferrata’ noemen ze dat hier. En hoewel ik weet dat hij goed klimt, moet hij nu ontzettend goed blijven opletten dat hij de karabiners elke keer goed verplaatst. Mama zwaait ons uit. ‘Doen jullie wel voorzichtig?’ ‘Ja,‘ roept Chris kort terug, zonder te weten wat we precies gaan doen. Voor hem, maar zeker ook voor mijn eigen gemoedsrust, neem ik de dag nog eens goed met hem door.
De eerste stop is de Franse bakker waar hij het lekkerst uitziende broodje bestelt. ‘Merci,’ roept hij naar de ‘bakkermevrouw’, terwijl zijn mond op een bijzonder manier beweegt. Dat hoort blijkbaar bij de Franse taal! Stralend stapt hij vervolgens de lift in die ons in een mum van tijd 1000 meter hoger brengt. Chris tuurt door het raam en benoemt alles wat hij ziet: de kerk, het golfveld, de rivier… ‘Ja Ted, ik zie onze auto!!’ jubelt hij. Gedrag dat niet past bij zijn leeftijd. De andere mensen in de lift kijken hem schuin aan en worden er ongemakkelijk van. Nog steeds vind ik dat fascinerend. Als iets even anders is, willen we er hard van weg lopen. Zelfs als die ander de tijd van zijn leven heeft.
Na een wandeling van 45 minuten waarbij ik mijn best moet doen om zijn enthousiaste wandeltempo bij te houden, staan we onder aan de start van de route. Meteen steil, recht omhoog de rotsen in. We trekken de klimspullen aan en als alles goed vast zit, leg ik hem uit hoe dit klimmen moet. ‘Zie je de treetjes Chris? Die mag je vasthouden en je mag er ook op staan. Ze zijn voor je handen en voor je voeten.’ Chris grinnikt, zijn ogen worden groot en ik zie dat er iets borrelt. Dan komt zijn grap er met een stralende lach uit: ‘Treetjes voor ons tweetjes! Het rijmt Ted, het rijmt!’ Hij herhaalt het nog een paar keer totdat ik zeg dat hij even goed op moet letten bij de rest van de uitleg. ‘Ja,’ zegt hij snel — zijn glimlach verdwijnt en maakt in minder dan een seconde plaats voor een strak, serieus gezicht.
Natuurlijk heb ik me weer zorgen om niets gemaakt. Want als Chris weet wat de regels van het zekeren zijn, dan doet hij dat zo, wat er ook gebeurt. Het is net als het fietsen in Engeland. Dat doe je daar links, en in Nederland rechts. Fluitje van een cent. Hij snapt niet dat ik me daarin kan vergissen.
Samen klimmen we hoger en hoger. Hoe moeilijker het wordt, hoe harder Chris lacht. ‘Spannend Ted, ik vind het heel leuk!’ Ik geniet intens van zijn genieten. De witte bergen, gletsjers en de geur van alpenroosjes maken de dag helemaal compleet. Wiebelend stapt Chris op de laatste hangbrug. Ik zie zijn concentratie. Voetje voor voetje komt hij dichterbij. Trots, vol opwinding. Mensen met autisme ervaren ook adrenaline bij adventure-activiteiten zoals deze. Hun stressrespons kan hoger of meer afgevlakt zijn en het herstel is soms langer. De opwinding wordt wellicht op een andere manier geuit, maar is zeker aanwezig en net als bij ieder ander is de individuele variatie groot. Chris wordt er stil van…
Met een diepe zucht stapt hij van de wiebelbrug af. Zoals altijd stralen zijn ogen als hij buiten is en stoere dingen mag doen. ‘Zo Ted, dat was leuk! Ik wil nog wel een keer!’ Op een prachtige rots eten we ons Franse broodje. Het ongelofelijk mooie uitzicht laat ons in stilte genieten van weer een bijzondere dag samen.
